Najdawniejsze dzieje Ziemi Kietrzanskiej.



Terytorium miasta i gminy Kietrz, położone na urodzajnej Wyżynie Głubczyckiej, u północnego wylotu Bramy Morawskiej, od najdawniejszych czasów było chętnie zasiedlane przez człowieka. Świadczą o tym liczne starodawne cmentarzyska i pozostałości osiedli, badane na terenie Kietrza i sąsiadujących z nim miejscowości głównie przez archeologów z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Juz w starszej epoce kamienia, zwanej także paleolitem, w okolicach Kietrza osiedliły Sie grupy myśliwych polujących na zwierzęta (miedzy innymi mamuty), żyjące na południowym przedpolu strefy objętej w tych czasach przez lodowce. Na szczególna uwagę zasługują pozostałości osiedli człowieka paleolitycznego (sprzed około 20 tys. lat) badane przez archeologów krakowskich na terenie Dzierżysławia. Bardzo liczne w okolicach Kietrza i na terenie samego miasta są pozostałości osiedli ludności rolnej z młodszej epoki kamienia (neolitu - 4 i 3 tysiąclecia przed Chrystusem). W ubiegłych latach pozostałości takich osiedli badane były przez archeologów w środowisku Kietrza (w pobliżu Szpitala i Rynku), na terenie, gdzie dziś wznosi Sie osiedle mieszkaniowe Kombinatu Rolnego przy ulicy Głowackiego, a także na terenie Wojnowic. Najnowsze badania poszukiwawcze przyniosły odkrycie slajdów dalszych osad z młodszej epoki kamienia, miedzy innymi w Kietrzu przy ul. Raciborskiej, w Lubotyniu, Rozumicach i Sciborzycach Wielkich. Na terenie Kietrza odkrywano tez pochówki szkieletowe ze schyłku młodej epoki kamienia (3 tysiąclecia przed Chrystusem), wyposażone w kamienne toporki i siekiery.

Podobne toporki, siekiery i inne narzędzia kamienne znajdowane na powierzchni pól na wzniesieniach w okolicach Kietrza, Dzierżysławia, Lubotyniu, Nowej Cerekwi świadczą o tym, ze znajdowały Sie tam dawniej groby z epoki kamienia, nakryte kurhanami, które zostały z biegiem lat zupełnie rozorane. Zachowały Sie jedynie dwa starodawne kurhany na wzgórzu pond Lubotyniem. W początkach epoki brązu, w okolicach Kietrza, Nowej Cerekwi i Dzierżysławia osiedliła Sie grupa ludności wywodzącej Sie z zachodniej Słowacji lub południowych Moraw. Przybysze ci założyli w XVII wieku przed Chrystusem obronne osady w Nowej Cerekwi i na pograniczach Jedrychowic i Włodzienina, a ślady ich osiedli znamy tez ze śródmieścia Kietrza, Dzierżysławia i Wojnowic. W osiedlach tych działały pracownie, w których produkowano wyroby z razu. Skarb wyrobów brązowych znaleziono przed laty na polach Pilszcza. Poczynając od XIV po IV wiek przed narodzeniem Chrystusa, Kietrz i okolice tego miasta były gęsto zasiedlane przez ludność tak zwanej kultury Łużyckiej. Na terenie Kietrza archeolodzy zbadali największe w środkowej Europie cmentarzysko z tego czasu, na którym odkryto ponad 4 tysiące grobów. Dalsze cmentarzyska ludności kultury Łużyckiej znane SA miedzy innymi z Dzierżysławia, Nowej Cerekwi i Ściborzyc Wielkich.

Odkryto tez inne pozostałości osiedli ludności tej kultury na terenie Kietrza i w sąsiednich miejscowościach. Sadzi Sie, ze w epoce brązu i we wczesnej epoce żelaza, gdy rozwijała Sie tutaj kultura Łużycka, właśnie na terenie dzisiejszego Kietrza znajdował Sie centralny Ośrodek ludności tej kultury na Wyżynie Głubczyckiej. Świadczą o tym miedzy innymi bogato wyposażone groby i inne wyroby importowane zwłaszcza z krajów naddunajskich, znalezione na cmentarzysku w Kietrzu. W ostatnich stuleciach przed narodzeniem Chrystusa, w okolice Kietrza przybyły grupy ludności celtyckiej. Znamy z tego okresu groby wojowników celtyckich z cmentarzyska w Kietrzu i wielka osadę w Nowej Cerekwi. Także w okresie wpływów rzymskich ( I-IV wieku po Chrystusie w okolicach Kietrza i Nowej Cerekwi znajdował Sie ośródek osadniczy, do którego poprzez Bramę Morawska napływały różne wyroby (miedzy innymi naczynia brązowe) i monety obrębu Cesarstwa Rzymskiego. Osadnictwo wczesnosłowiańskie we wczesnym średniowieczu (VI-IX wiek) poświadczone jest przez różne znaleziska, a zwłaszcza przez ciałopalne cmentarzysko kurhanowe w lesie na wzgórzu ponad Rozumicami.